middle class debt trap india –అమాయక రాజు అప్పుల ఉచ్చు

రాజు కలలు – పల్లె పరువు

మాది ఒక అందమైన పల్లెటూరు, పాలకొల్లు. మా ఊరి మధ్యలో రాజు ఇల్లు. ఆ ఇల్లు అంటే అది కేవలం మట్టి గోడ, పెంకుటిల్లు. కానీ, ఆ గోడల్లో రాజుకు ఉన్న ఆనందం, తృప్తి ఏ కోటీశ్వరుడికీ ఉండదు. రాజు చదువుకోలేదు, కనీసం అక్షరం కూడా పోల్చలేడు. ప్రపంచం అంటే అతనికి తన పొలం, పక్కన ఉన్న చెరువు, ఊరి జనమే. అమాయకత్వం, స్వచ్ఛత – ఇవే రాజు ఆస్తి. అందుకే ఊళ్ళో అతన్ని ‘మంచి రాజు’ అని పిలిచేవారు. అయితే, ఈ అమాయకత్వమే అతన్ని తెలియకుండానే మధ్యతరగతి అప్పుల ఉచ్చు (middle class debt trap india) వైపు నడిపించింది.

రాజుకు ముప్ఫై ఏళ్లు. తనకి భార్య లక్ష్మి, ఇద్దరు పిల్లలు. రాజు కష్టపడి వ్యవసాయం చేస్తాడు. తనకి ఉన్న రెండెకరాల పొలంలో పండిన పంటతోనే బతుకు బండి లాగేవాడు. కూడబెట్టుకున్న డబ్బంతా పిల్లల చదువు, పండుగల కోసమే సరిపోయేది. ఈ రోజుల్లో పిల్లల్ని ఇంగ్లీష్ మీడియంకి పంపించాలి, అప్పుడే వారికి మంచి భవిష్యత్తు అని ఊరిలో అందరూ అంటుంటే, రాజు మనసులో కూడా తన పిల్లలను ఉన్నతంగా చూడాలనే కోరిక మొలకెత్తింది. ఆ కోరిక, అతని అమాయకత్వంతో కలిసి, అప్పుల ఉచ్చు వైపు మొదటి అడుగు వేయించింది.

తెలియనప్పు, తెలీని రిస్క్

ఒక రోజు, పక్క ఊరి నుంచి ‘బడా’ బాబు, వెంకట్రావు, మా ఊరికి వచ్చాడు. వెంకట్రావు సిటీలో ఏదో పెద్ద వ్యాపారం చేస్తున్నాడని, మనుషులను అక్కడ ఉద్యోగంలో పెడుతున్నాడని చెప్పుకున్నాడు.

వెంకట్రావు రాజు దగ్గరకి వచ్చి, “రాజు, నువ్వు చాలా నిజాయితీ పరుడివి. అందుకే నీతో ఒక మంచి మాట చెప్తున్నా. సిటీలో ఒక చిన్న కిరాణా దుకాణం పెట్టుకోవడానికి ప్రభుత్వం ఒక పథకం పెట్టింది. మనవాళ్లు ఎవరూ లేక ఆ అవకాశం వృథా అవుతుంది. నువ్వు ఆ దుకాణం పెట్టుకుంటే నెలకు కనీసం ముప్ఫై వేలు వస్తాయి! నీ పిల్లలు పెద్ద స్కూల్లో చదవచ్చు,” అన్నాడు.

రాజు కళ్ళల్లో వెలుగు. “అయితే ఏం చేయాలి?” అని అడిగాడు.

వెంకట్రావు, “ఏం లేదు రాజు, ఆ పథకానికి దరఖాస్తు చేయాలంటే బ్యాంక్‌లో కొంత సొమ్ము డిపాజిట్ చేయాలి. నీకు తెలిసిన బ్యాంక్ కాదు, ఇది సిటీలోని పెద్ద బ్యాంక్. నేను అంతా చూసుకుంటాను. నువ్వు ఒక లక్ష రూపాయలు అప్పు చేసి నాకు ఇవ్వు. మూడు నెలల్లో నీకు దుకాణం, డబ్బూ రెండూ వస్తాయి. అప్పు తీర్చే బాధ్యత నాది,” అని కాయితాలు ముందుకు తోసాడు.

రాజుకు చదవడం రాదు. లక్ష్మి భయపడింది. కానీ, రాజు కలలో పిల్లల ఇంగ్లీష్ స్కూల్ కనిపించింది. “లక్ష్మీ, మన పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం. వెంకట్రావు మంచి మనిషిలా ఉన్నాడు,” అంటూ నమ్మాడు.

రాజు వెళ్లి, స్థానికంగా చిట్ ఫండ్ నడిపే శెట్టి గారిని అడిగాడు. శెట్టి గారికి రాజు అంటే నమ్మకం. వెంటనే లక్ష రూపాయలు ఇచ్చాడు, కానీ నెలవారీ కిస్తీ, వడ్డీ లెక్కలు ఆ కాయితంపై రాసి, బొటనవేలి ముద్ర వేయించుకున్నాడు. ఆ కాయితంలో రాసిన ‘అప్పు తీర్చకుంటే, అసలు మీద వడ్డీ పెరుగుతుంది’ అనే చిన్న వాక్యం రాజుకు కనపడలేదు, అర్థం కాలేదు.

ఆ డబ్బు వెంకట్రావుకు ఇచ్చి, “నువ్వు గొప్ప పని చేశావు,” అని నవ్వుతూ మెచ్చుకుంటే, రాజు గర్వంగా ఇంటికి వచ్చాడు.

మధ్యతరగతి ఉచ్చు: ఆశ – పతనం

మూడు నెలలు గడిచాయి. దుకాణం లేదు, వెంకట్రావు ఫోన్ ఎత్తడం లేదు. రాజు పరువు పోయింది. చివరకు తెలిసింది, వెంకట్రావు మోసగాడు. ఆ పథకం అంతా అబద్ధం. రాజు కట్టిన లక్ష రూపాయలు తీసుకుని వెంకట్రావు పారిపోయాడు

ఒక రోజు రాజు, వెంకట్రావుకి ఫోన్ చేయడానికి పట్నం వెళ్లి, పది రూపాయలు పెట్టి ఒకరి ఫోన్ అడిగి, అందులో ‘హలో’ అని మూడు సార్లు గట్టిగా అరిచి, “వెంకట్రావు దొరకలేదండి,” అని నిట్టూర్చి, పది రూపాయలు వృథా అయ్యాయని బాధపడ్డాడు. అతనికి ఫోన్ స్విచ్ఛాఫ్ అంటే ఏంటో కూడా తెలియదు.

ఇప్పుడు అసలు కథ మొదలైంది. నెల తిరిగేసరికి శెట్టి మనిషి రాజు ఇంటికి వచ్చి, “కిస్తీ కట్టలేదు, వడ్డీ పెరిగింది,” అని నోటీసు ఇచ్చి వెళ్ళాడు.

“వడ్డీ పెరగడమా? అప్పుడే?” రాజు అయోమయం.

నెల తిరిగేసరికి, లక్ష రూపాయల అసలుపై వడ్డీ పెరిగి, అది లక్షా ఇరవై వేలు అయ్యింది. శెట్టి చెప్పిన వడ్డీని రాజుకు చదువు తెలిసిన పక్క పిల్లాడు లెక్క చేసి చెప్పాడు. రాజు కళ్లు తిరిగిపోయాయి.

“అసలు లక్ష అయితే, వడ్డీ 20 వేలా? మూడు నెలల్లో?”

రాజు, “శెట్టి గారు, నేను పొలం అమ్మి అప్పు తీరుస్తాను,” అన్నాడు.

శెట్టి నవ్వి, “పొలం అమ్మినా డబ్బు చాలదు రాజు. వడ్డీ చక్రవడ్డీ లాగా పెరుగుతుంది. దానికి ఒక దారి ఉంది. సిటీకి వెళ్ళు. రోజు కూలి పని చెయ్. నెలకు ఇరవై వేలు సంపాదించు. అందులో పది వేలు కిస్తీ కట్టు. అప్పుడే బయటపడతావు,” అన్నాడు.

బతుకు పోరాటం మొదలైంది. రాజు ‘మంచి రాజు’ కాస్తా, మధ్యతరగతి అప్పుల ఉచ్చులో చిక్కుకున్నాడు. పిల్లల మంచి భవిష్యత్తు కోసం, పరువు కోసం, రాజు నగరం వైపు వలస వెళ్ళాడు.

నగరం, నరకం, నలిగిపోయిన మనిషి

పల్లెటూరిలో పొలం మట్టి వాసన తెలిసిన రాజుకు, సిటీలోని దుమ్ము, పొగ, రద్దీ నరకంలా అనిపించాయి. చదువు, అనుభవం లేకపోవడంతో రోజు కూలి పనులు దొరకడం కష్టమైంది. చివరకు ఒక బిల్డింగ్ నిర్మాణంలో కూలీగా చేరాడు. నెలకు 15 వేలు జీతం. అందులో 5 వేలు రూము అద్దె, 5 వేలు తిండి. మిగిలిన 5 వేలు కిస్తీకి పంపించేవాడు.

కానీ, శెట్టి అప్పు పెంచుతూనే ఉన్నాడు. నెల కిస్తీ 10 వేలు కావాలి, నువ్వు 5 వేలు మాత్రమే పంపుతున్నావు, అందుకే అప్పు రోజు రోజుకు పెరుగుతుంది, అని ఫోన్ చేసి బెదిరించేవాడు.

రాజుకు లెక్కలు, చదువు తెలియకపోయినా, అతనికి ఒకటే అర్థమైంది – తాను ఎంత కష్టపడినా అప్పు మాత్రం తగ్గడం లేదు. అప్పు పెరగడం అంటే తన తండ్రి పరువు, తన కుటుంబ పరువు వీధిలో పడటం. ఇది రాజుకు నిద్రపట్టనివ్వలేదు. తన పిల్లలు ‘పేదవాడి పిల్లాడు’ అనే ముద్రతో బాధపడకూడదనే భయం రాజును రోజుకు 16 గంటలు పని చేయించింది.

రెండు సంవత్సరాలు గడిచాయి. అప్పు లక్ష నుంచి లక్షన్నర అయ్యింది. రాజు విసిగిపోయాడు.

నాన్న త్యాగం

ఒక రోజు శెట్టి గారు తన మనుషుల్ని రాజు ఇంటికి పంపాడు. వాళ్ళు వచ్చి, “రాజు! ఇంకా 15 రోజుల్లో పూర్తి అప్పు తీర్చాలి. లేదంటే మీ పేరు మీద ఉన్న ఇంటిని, పొలాన్ని కోర్టు ద్వారా స్వాధీనం చేసుకుంటాం,” అని రాజు తండ్రిని బెదిరించి వెళ్ళారు.

ఈ మాటలు విని రాజు తండ్రి, పాలుపొంగినట్లు అల్లాడిపోయాడు. లక్ష్మి కన్నీరుమున్నీరైంది.

ఈ విషయం రాజుకు తెలిసి, ఆ రాత్రి అతను ఊరికి పరుగుతీశాడు. తండ్రి కాళ్ళ మీద పడి, “నాన్న! నన్ను క్షమించు. నా అమాయకత్వం మన పరువు తీసింది. నేను ఆ అప్పు తీర్చలేకపోతున్నాను. మన పొలం, ఇల్లు అమ్మి అప్పు తీర్చేద్దాం. లేదంటే పరువు పోతుంది,” అని ఏడ్చాడు.

తండ్రి, రాజు వైపు చూసి, దీనంగా నవ్వాడు. ఆ నవ్వులో కన్నీళ్లు, ప్రేమ, ఒక పెద్ద రహస్యం దాగి ఉన్నాయి.

“నాయనా రాజు. నువ్వు నగరం వెళ్ళడానికి ఆరు నెలల ముందు, వెంకట్రావు మోసం చేసిన విషయం తెలిసి, శెట్టి మొదటిసారి కిస్తీ కోసం వచ్చినప్పుడే, నేను ఇదంతా ఆలోచించాను. నేను అప్పు తీర్చడానికి నీకు సాయం చేయలేకపోవచ్చు. కానీ, నీ భవిష్యత్తు కోసం నేను ఒక పని చేశాను…” అన్నాడు.

“ఏంటది నాన్న?” రాజు గొంతులో భయం.

రాజు తండ్రి నెమ్మదిగా తల వంచుకొని, “నేను ఆ రెండెకరాల పొలాన్ని శెట్టి దగ్గరే రహస్యంగా తాకట్టు (Mortgage) పెట్టాను,” అన్నాడు.

రాజుకి భూమి దద్దరిల్లినట్లయ్యింది. “అప్పుడే అమ్మేశావా నాన్నా? ఎందుకు చెప్పలేదు?”

“లేదు నాయనా, అమ్మలేదు. నువ్వు మొదటిసారి తీసుకున్న లక్ష రూపాయల అప్పుకు అదనంగా మరో లక్ష అప్పు తీసుకుని, ఆ డబ్బుతో నీకు ఉద్యోగం దొరికేదాకా సాయం చేయాలని అనుకున్నాను. కానీ, నువ్వు ఆ పత్రాలు చదవలేదు కదా? శెట్టి గారు నీ అమాయకత్వాన్ని ఆసరాగా తీసుకుని, మొత్తం రెండు లక్షల అప్పు పత్రాలు తయారు చేయించి, పొలాన్ని తాకట్టు పెట్టుకున్నాడు. అందుకే, అప్పు తగ్గకపోగా పెరిగింది. నువ్వు అప్పు తీర్చడానికి కష్టపడుతున్నావని, నా త్యాగం నీకు భారం కాకూడదని నేను ఈ రహస్యం చెప్పలేదు,” అంటూ ఏడ్చాడు.

అంటే, రాజు అప్పుల ఉచ్చులో చిక్కుకోవడానికి కారణం కేవలం వెంకట్రావు మోసం కాదు, అతని తండ్రి ప్రేమతో చేసిన మరో అప్పు, ఆ అప్పును దాచిపెట్టడం. ఒక మధ్యతరగతి వ్యక్తి తన పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం చేసే త్యాగం కూడా ఒక పెద్ద ఉచ్చుగా మారింది.

పరిష్కారం, సందేశం, ప్రశ్న

రాజు ఆ రోజు రాత్రి తన తండ్రి త్యాగాన్ని, అమాయకత్వాన్ని అర్థం చేసుకున్నాడు. శెట్టి దగ్గరకి వెళ్లి, “నేను నగరం నుంచి తెచ్చిన కష్టమంతా వడ్డీకే పోయింది. నా దగ్గర లక్షన్నర డబ్బు ఉంది, మీరే తీసుకోండి, అప్పు తీరింది అనుకోండి,” అన్నాడు.

శెట్టి నవ్వి, “రాజు, నువ్వు నిజంగా అమాయకుడివి. నీకు కష్టపడటం తెలుసు, కానీ లెక్కలు తెలియవు. నువ్వు లక్షన్నర ఇచ్చినా, నీ అప్పు రెండు లక్షలకు పైగా ఉంది. మిగతా యాభై వేలు కట్టు, అప్పుడే పత్రాలు ఇస్తాను,” అన్నాడు.

ఆ రోజు రాజుకు జ్ఞానోదయం అయ్యింది. అప్పులు, వడ్డీలు, సిటీ వ్యాపారాలు – ఇవేవీ అతనికి తెలియని ప్రపంచం. తాను చేయగలిగింది ఒకటే: తన మట్టి, తన శ్రమ.

నిజమైన పరిష్కారం: రాజు నగరాన్ని విడిచి, పల్లెకి తిరిగి వచ్చాడు. తన మట్టిని నమ్ముకున్నాడు. శెట్టి దగ్గర మిగిలిన యాభై వేల అప్పుకు బదులుగా ఆ రెండెకరాల పొలంలో సగం పొలాన్ని అమ్మి, అప్పు మొత్తం తీర్చాడు. మిగిలిన సగం పొలంలో, అతనికి తెలిసిన విధంగా, ఎక్కువ లాభం వచ్చే పంటలు వేయడం మొదలుపెట్టాడు. పొలం పక్కనే చిన్నపాటి పాల వ్యాపారం మొదలుపెట్టాడు. ఇప్పుడు అతని పిల్లలు ఇంగ్లీష్ మీడియంలో చదువుతున్నారు, కానీ, అతని ఆదాయం కష్టపడి సంపాదించిన నిజమైన డబ్బు.

మధ్యతరగతి సమస్య: మనం మన స్థాయిని మించి కలలు కనడం, మనకు తెలియని విషయాలలో తలదూర్చడం, ముఖ్యంగా సంతకం పెట్టే ముందు, చదవకుండా దేనిపైనా వేలిముద్ర వేయడం. ఆధునిక ప్రపంచంలో చదువు లేకపోవడం కూడా ఒక పెద్ద అప్పు.

మనం దేనిలో నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నామో దానిని నమ్ముకోవాలి. లేని డబ్బుకోసం, లేని పరువుకోసం ఉన్న ఆస్తిని, ఆత్మగౌరవాన్ని పణంగా పెట్టకూడదు. అమాయకత్వం మంచిదే, కానీ ఆధునిక ప్రపంచంలో లెక్కలు తెలియకపోవడం, చదువుకోకపోవడం పెద్ద ప్రమాదం.

మధ్యతరగతి ప్రజలు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోకుండా ఉండాలంటే,తీసుకురావాల్సిన అత్యంత ముఖ్యమైన మార్పు ఏమిటి?